Verpligte aftrede: Wanneer is dit diskriminasie?

G&T_RetiredDiskriminasie op grond van ouderdom is ‘n vorm van outomatiese onbillike arbeidspraktyk. Wanneer ‘n werknemer dus aftree-ouderdom bereik en hy gevolglik afgedank word, sal die werkgewer moet bewys dat dit die ooreengekome of normale aftree-ouderdom is.

In praktyk sal die werkgewer twee dinge aan die Hof moet bewys:

  1. Dat daar reeds ‘n aftreebeleid in plek is, en
  2. Wat die aftreebeleid behels.

Die volgende feite het in ‘n onlangse saak voor die Arbeidsappèlhof gedien:

  • ‘n Groep Finansiële Direkteur het die ouderdom van 60 bereik, wat ook die maatskappy se aftree-ouderdom was. Die maatskappy het hom versoek om aan te bly. Hy is meegedeel dat die normale kennisgewingsperiode van toepassing sou wees wanneer die maatskappy later wou hê dat hy wel moes aftree.
  • Twee jaar later het die maatskappy hom in kennis gestel dat sy aftrede sou begin. Die partye was dit tydens die hofsaak eens dat die afdanking gebaseer was op die werknemer se ouderdom.
  • Hy het die saak na die Arbeidshof verwys en het beweer dat hy geregtig was om te werk tot met die ouderdom van 65.
  • Die Arbeidshof het ‘n maksimum vergoeding van 24 maande aan hom toegeken en het bevind dat die ontslag outomaties onbillik was.

Die maatskappy het die saak op appèl na die Arbeidsappèlhof geneem. Hierdie Hof bevind dan dat die werknemer stilswyend ingestem het om langer as die normale aftree-ouderdom te werk en dit aan die werknemer oorgelaat het om die nuwe aftree-ouderdom te bepaal. Die Hof bevind dus dat daar niks onbillik of onwettig met so ‘n reëling was nie.

Werkgewers: Neem advies 

Dit is beter om voorbereid te wees en voorkomend op te tree. Die regskostes en nagevolge kan ‘n mens duur te staan kom. Ons howe is geneig om streng op te tree waar enige vorm van outomatiese onbillike arbeidspraktyk bevind word. Verkry dus advies oor jou posisie sowel as die posisie van jou werknemers.

  • Maak seker dat die beleid oor aftrede duidelik en in plek is.
  • Maak seker dat jou nuwe dienskontrakte die verpligte aftree-ouderdom bevat.
  • Indien jou huidige dienskontrakte nie ‘n aftree-ouderdom stipuleer nie, moet jy dit nou met die werknemers ooreenkom. Onthou dat jy nie eensydig so ‘n klousule op jou werknemers kan afdwing nie.
  • Indien jy ‘n werknemer versoek om by jou maatskappy aan te bly nadat hy reeds die aftree-ouderdom bereik het, moet jy vanuit die staanspoor ‘n nuwe aftree-ouderdom met hom ooreenkom of ‘n ander reëling hieroor tref. Beide partye moet egter duidelikheid hê oor die reëling om enige onsekerheid of toekomstige litigasie uit te skakel.

Werknemers se regte 

Enige vorm van onregverdige diskriminasie word deur ons arbeidsreg verbied. Jy geniet beskerming teen direkte of indirekte diskriminasie op enige arbitrêre gronde. Dit sluit in beskerming teen diskriminasie as gevolg van ras, geslag, etniese of sosiale oorsprong, kleur, seksuele oriëntasie, ouderdom, enige vorm van gestremdheid, geloof, oortuiging, politieke opinie, kultuur, taal, huwelikstatus of familieverpligtinge.

© DotNews, 2005-2013. Hierdie is ‘n algemene inligtingstuk en moet gevolglik nie as regs- of ander professionele advies benut word nie. Geen aanspreeklikheid kan aanvaar word vir enige foute of weglatings of enige skade of verlies wat volg uit die gebruik van enige inligting hierin vervat nie. Kontak altyd u regsadviseur vir spesifieke en toegepaste advies.